Bầu cử Quốc hội và HĐND: Lựa chọn đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND - trách nhiệm với tương lai dân tộc

Bầu cử đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 không chỉ là một sự kiện chính trị - pháp lý theo chu kỳ hiến định, mà còn là thời điểm Nhân dân thực thi quyền làm chủ ở tầm cao nhất: lựa chọn những người đại diện cho ý chí, nguyện vọng và lợi ích của chính mình trong bộ máy quyền lực nhà nước. Vì vậy, mỗi phiếu bầu chính là sự gửi gắm niềm tin, kỳ vọng của người dân về tương lai phát triển của đất nước trong 5 năm và xa hơn nữa.
bo phieu 2

Cử tri tàu Hải An 68 tìm hiểu danh sách niêm yết các ứng viên Đại biểu Quốc hội Khóa XVI và đại biểu HĐND Thành phố Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2026 - 2031. Ảnh: TTXVN phát

Quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân - nguyên tắc hiến định và trách nhiệm chính trị

Hiến pháp năm 2013 khẳng định: quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân; Nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước thông qua Quốc hội, Hội đồng nhân dân và thông qua các hình thức dân chủ trực tiếp. Trong cấu trúc quyền lực đó, Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất; Hội đồng nhân dân là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân tại từng đơn vị hành chính.

Vì vậy, bầu cử là phương thức cốt lõi để hiện thực hóa nguyên tắc quyền lực thuộc về Nhân dân. Khi tham gia bỏ phiếu, mỗi công dân không chỉ thực hiện một trong những quyền chính trị cơ bản, mà còn thực thi trách nhiệm công dân - trách nhiệm đối với sự vận hành của thể chế, đối với chất lượng của bộ máy nhà nước và đối với con đường phát triển của quốc gia.

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng bền vững, đổi mới mô hình kinh tế, chuyển đổi số, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, vai trò của cơ quan dân cử càng trở nên quan trọng. Những quyết sách lập pháp, giám sát tối cao, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước ở tầm quốc gia; những nghị quyết về phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách, đầu tư công, quy hoạch, an sinh… ở địa phương - tất cả đều gắn trực tiếp với chất lượng đại biểu mà Nhân dân lựa chọn hôm nay.

Chọn người đại diện - không chỉ “đủ tiêu chuẩn” mà phải “đủ tầm, đủ tâm”

Pháp luật quy định rõ tiêu chuẩn đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân: trung thành với Tổ quốc, với Nhân dân và Hiến pháp; có phẩm chất đạo đức tốt; có năng lực, trình độ; liên hệ chặt chẽ với Nhân dân, lắng nghe và phản ánh trung thực ý kiến của cử tri… Tuy nhiên, trong thực tiễn chính trị - xã hội ngày càng phức tạp, việc lựa chọn đại biểu đòi hỏi cái nhìn toàn diện hơn, sâu sắc hơn từ phía cử tri.

“Đủ tiêu chuẩn” là yêu cầu pháp lý tối thiểu. Nhưng để đáp ứng yêu cầu phát triển mới, đại biểu còn phải “đủ tầm” - tức là phải có tư duy chiến lược, hiểu biết pháp luật, am tường lĩnh vực chuyên môn, có khả năng tham gia xây dựng chính sách và phản biện chính sách; đồng thời “đủ tâm” - tức liêm chính, bản lĩnh, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

bo phieu 4

Nhân dân xã Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An ứng dụng công nghệ số vào công tác tổ chức bầu cử. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Một đại biểu Quốc hội không chỉ tham gia biểu quyết các dự án luật, mà còn phải phân tích tác động chính sách, chất vấn thành viên Chính phủ, giám sát việc thực thi pháp luật. Một đại biểu Hội đồng nhân dân không chỉ dự họp, mà còn phải bám sát cơ sở, theo dõi việc triển khai nghị quyết, kịp thời phản ánh những vấn đề dân sinh bức xúc. Chất lượng hoạt động của cơ quan dân cử phụ thuộc trực tiếp vào năng lực và bản lĩnh của từng đại biểu.

Vì vậy, lá phiếu của cử tri không thể dựa trên cảm tính, sự quen biết hay ấn tượng bề ngoài. Đó phải là sự cân nhắc có trách nhiệm, dựa trên thông tin đầy đủ, trên đánh giá khách quan về phẩm chất, năng lực và quá trình công tác của từng ứng cử viên.

Mỗi lá phiếu là một kỳ vọng về phát triển

Nhiệm kỳ 2026-2031 là giai đoạn bản lề trong thực hiện các mục tiêu chiến lược phát triển đất nước đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Những quyết định được ban hành trong giai đoạn này sẽ tác động sâu rộng đến cấu trúc kinh tế, chất lượng nguồn nhân lực, năng lực cạnh tranh quốc gia, bảo đảm quốc phòng - an ninh, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Lựa chọn đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân vì thế cũng là lựa chọn đội ngũ sẽ tham gia hoạch định và giám sát việc thực hiện những chiến lược lớn đó. Cử tri cần đặt câu hỏi: ai có đủ năng lực để tham gia hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa? Ai có đủ bản lĩnh để bảo vệ lợi ích quốc gia trong bối cảnh hội nhập sâu rộng? Ai có sự thấu hiểu đời sống Nhân dân để đề xuất chính sách an sinh phù hợp, công bằng và bền vững?

Mỗi lá phiếu sẽ là một thông điệp về kỳ vọng phát triển. Khi cử tri lựa chọn đúng người - có tư duy cải cách, có tinh thần đổi mới sáng tạo, có cam kết phụng sự Nhân dân… cũng là cách người dân đóng góp vào sự phát triển của đất nước trong tương lai.

Tăng cường giám sát xã hội - bảo đảm thực chất quyền làm chủ

bo phieu 3

Khu vực bổ phiếu số 2, tổ dân phố 4, phường Ninh Hòa thuộc đơn vị bầu cử số 1 tỉnh Khánh Hòa đã thành lập Ủy ban Bầu cử và các tổ bầu cử đúng quy định. Ảnh Đặng Tuấn/TTXVN

Không dừng lại ở ngày bầu cử, sau khi lựa chọn đại biểu, Nhân dân còn có quyền và nghĩa vụ giám sát hoạt động của người mình đã bầu ra. Thông qua các cuộc tiếp xúc cử tri, thông qua phản ánh, kiến nghị, thông qua các tổ chức chính trị - xã hội, Nhân dân tham gia vào quá trình kiểm soát quyền lực, bảo đảm đại biểu thực hiện đúng cam kết trước cử tri.

Chỉ khi mối liên hệ giữa đại biểu và cử tri được duy trì thường xuyên, thực chất, thì cơ quan dân cử mới thực sự là diễn đàn của Nhân dân, tiếng nói của Nhân dân mới được phản ánh kịp thời vào chính sách. Do đó, bầu cử là điểm khởi đầu của một chu trình trách nhiệm: lựa chọn - ủy quyền - giám sát - đánh giá. Nhân dân trao quyền, nhưng đồng thời cũng giữ quyền kiểm soát thông qua các cơ chế pháp luật và thông qua dư luận xã hội.

Một nhiệm kỳ 5 năm có thể tạo ra bước đột phá về thể chế, nhưng cũng có thể bỏ lỡ những cơ hội nếu thiếu đội ngũ đại biểu đủ tầm. Vì vậy, lựa chọn đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 chính là lựa chọn con đường phát triển của đất nước trong chặng đường tới.

Lá phiếu hôm nay là lựa chọn của Nhân dân đối với tương lai của dân tộc. Khi mỗi cử tri ý thức đầy đủ về giá trị và trách nhiệm của mình, cuộc bầu cử sẽ thành công không chỉ về mặt tổ chức, mà còn về chất lượng, góp phần hiện thực hóa các mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.

Theo TTXVN